Hoe je communicatie met dominante mensen sterk verbetert

dominante-personenAls counsellor wordt mij vaak gevraagd hoe je beter en effectiever met dominante mensen om kunt gaan. Het is een onderwerp wat dus bij veel mensen speelt. Voor mij een reden om hier een inhoudelijke blog over te schrijven. In deze blog leg ik je uit hoe een dominant persoon in elkaar zit en hoe jij hier effectief op in kunt spelen. Een blog met inzicht en concrete tips over hoe je communicatie met dominante mensen sterk verbetert.

“Ik heb daar moeite mee”, hoor ik veel mensen zeggen, “Ik voel mij op zo’n moment heel onzeker en dan klap ik dicht”. “Ik probeer zo’n persoon te vermijden”,  zei een cliënte laatste tegen mij, “Want zo’n persoon maakt mij nerveus en dat zoek ik liever niet op. En dat terwijl ik mij wel irriteer. Ik mopper dan liever in stilte of tegen anderen over hem”. “Ik zou veel meer ad rem willen zijn zodat ik weerwoord heb” verzuchtte een andere cliënte laatst, “Maar dat lukt mij niet, ik voel mij vaak in een hoek gezet als ik de discussie toch aan ga”.

Wat niet werkt

Effectief en prettig communiceren is niet altijd even makkelijk. Communiceren met iemand die wij als dominant ervaren is nog lastiger. Dit is ook niet vreemd, want je kunt je behoorlijk geïntimideerd, geïrriteerd of niet serieus genomen voelen. Dominante mensen hebben het hart op de tong en zij zijn duidelijk in hoe zij iets beleven en hoe zij de werkelijkheid zien. Dat kan voor jou bot overkomen en zelfs confronterend zijn, waardoor je deze persoon gaat vermijden, je in gesprek dicht klapt of juist de discussie probeert aan te gaan.

Als je je op zo’n moment niet serieus genomen voelt, dan wil je jouw verhaal nog beter vertellen. Je gaat uitweiden en vervalt in herhaling, tot irritatie van je dominante gesprekspartner. Een aantal van ons durft het aan om iemand aan te spreken op zijn of haar dominante gedrag. Dit werkt ook averechts, want je krijgt gewoon een weerwoord. De vraag is wat je wél kunt doen om prettig en effectief te communiceren met een dominant persoon.

Inzicht in jezelf en inzicht in de (dominante) ander

We hebben vaak een (waarde-)oordeel over iemand die wij als dominant ervaren. Het is belangrijk om dit oordeel los te laten. Je duwt die ander hiermee in een (dominante) rol, waardoor je jezelf een (ondergeschikte) rol toe bedeeld. Als je dit oordeel los kunt laten en onbevooroordeeld het gesprek ingaat, dan ben je al veel meer ontspannen. Dit heeft effect op het contact met de ander. Dus bedenk eens wat voor oordeel/gedachte je over die ander hebt en wat dit doet met jouw gevoel (angst, irritatie) en jouw gedrag. En bedenk hoe je op die ander reageert als je deze gedachte of dit oordeel niet hebt. Wat verandert er dan?

Dit is niet makkelijk. Maar ik ga je hierbij helpen door je meer inzicht te verschaffen over hoe een dominant persoon in elkaar zit, want kennis…is nu eenmaal macht. Even voor de duidelijkheid,  ik richt mij op dominante mensen met een gezonde psychische basis! Het belangrijkste om te weten is dat dominante mensen gedreven zijn in het behalen van doelen en prestaties. De manier waarop zij communiceren staat in dienst van het (snel) behalen van het doel. Het staat niet in dienst van het uitgebreid inhoudelijk communiceren of verbinding aangaan met anderen. Houd dit goed in gedachten.

De lading die jij voelt en de lading die de ander bedoelt

children-763128_1280Een dominant persoon houdt om deze reden van duidelijkheid en houdt er een directe en concrete manier van communiceren op na. Zij weten graag waar zij aan toe zijn. Omdat mensen met een dominante persoonlijkheid ook snel resultaat willen, houden ze er een hoog tempo op na. Zij hebben een hoog energieniveau, zijn direct en laten duidelijk blijken hoe zij iets beleven en hoe zij de werkelijkheid zien. Ook zijn zij goed in het aangeven van hun grenzen en absoluut niet vies van confrontaties.

Omdat dominante mensen gericht zijn op het behalen van hun doelen en de taken die daarbij horen, zijn zij minder mens- of relatiegericht. Hun manier van communiceren en kritiek of feedback die zij geven, zijn niet persoonlijk op jou gericht. Dit staat in functie van het behalen van het doel, niet meer en niet minder. De lading die jij in hun woorden voelt, is vaak niet de lading die zij erin willen leggen. Zoek hier niet teveel achter en raak niet te emotioneel. Dit is zelden hun bedoeling. Tact en inlevingsvermogen is niet sterk ontwikkelt en een aandachtspunt voor deze mensen. Zij kunnen hierdoor onbedoeld bot en zelfs intimiderend overkomen.

Eigenlijk zijn zij net zo kwetsbaar als ieder ander

Een persoon die dominant is wil één ding niet en dat is kwetsbaar en zwak gevonden worden. Angst en onzekerheid spelen een rol. Zij dulden geen tegenspraak uit angst dat zij zichzelf verliezen. Met hun dominante stijl van communiceren vragen zij eigenlijk “Ben ik wel goed genoeg?” en “Zie jij hoe goed ik ben?”. Dominant gedrag is een manier om goedkeuring te krijgen en niet geconfronteerd te worden met hun eigen kwetsbaarheid. Het is een manier om bevestiging te krijgen voor wat zij doen en vooral voor wat zij hebben bereikt.

Een manier om het contact met een dominant persoon sterk te verbeteren is om hier op in te springen. Geef een compliment of benadruk dat hij goede argumenten aanvoert. Vertel dat zij duidelijk en helder is in haar verhaal, ook als je het er niet mee eens bent. Dit kun je daarna vertellen. Maar begin je communicatie met bevestigen dat jij ziet dat hij of zij goed genoeg is en dat jij ziet welke prestaties hij of zij heeft geleverd. Gewoon door dit te benoemen.

Concrete tips

  • Wees kort en duidelijk in je boodschap. Weid niet teveel uit en ga niet teveel in op details.
  • Bereid een moeilijk gesprek goed voor. Weet goed wat jij zelf wilt bereiken binnen het gesprek.
  • Oefen met het uiten van je mening en doe dit eerst bij iemand waarbij je je veilig voelt.
  • Voorkom in gesprek dat je eindeloos de voordelen en nadelen tegen elkaar op gaat wegen.
  • Houd je bij de feiten en breng je boodschap stevig. Wees duidelijk wat jij wilt.
  • Ga niet teveel de discussie aan. Een dominant persoon is veel beter in het winnen van een discussie dan jij. Je komt gefrustreerd uit de strijd.
  • Ga niet wijzen op zijn of haar dominante gedrag. Dit werkt averechts, want je kwetst deze persoon hier enorm mee.
  • In sommige gevallen is het wél goed om aan te geven dat het gedrag van die ander jou angstig maakt. De ander schrikt hier vaak enorm van.
  • Ben je geneigd om ongewild en direct op een verzoek in te gaan? Geef aan dat je hier over nadenkt en dat je er op een ander tijdstip op terug komt (geef een concreet moment aan). Op deze manier kun je nadenken en het aankomende gesprek goed voorbereiden. Je trapt even op de rem en je geeft hiermee je eigen grens aan.
  • Houd je grenzen in de gaten en geef aan wanneer deze persoon daar over heengaat. Dat mag ook op een later moment en doe dit kort en krachtig vanuit een “ik”-boodschap.
  • Complimenteer kort en neutraal waar je dominante gesprekspartner goed in is. Beaam zijn of haar argumenten, maar geef gerust aan als jij het anders ziet.
  • Houd je non-verbale communicatie in de gaten. Kijk de ander rustig aan, probeer je zenuwtrekjes in toom te houden en ga letterlijk en figuurlijk stevig maar ontspannen staan. Zoek oogcontact en sla je ogen niet neer. Zorg ervoor dat je stem niet omhoog gaat of dat je snel gaat praten.

Wat je van een dominant persoon kunt leren

De meest belangrijke tip is om de kwaliteiten en behoeften van een dominant persoon voor ogen te houden. We kunnen veel leren van hun daadkracht en doelgerichtheid. Waardeer dit ook! Wat ik van hen heb geleerd is om juist meer doelgericht te werken en niet teveel tijd te steken in zaken die mij teveel energie kosten. Want dominante mensen zijn een ster in het maken van voor hun gezonde keuzes. Blijf deze persoon vooral als een mens zien. Maar houd ook jouw kwaliteiten, behoeften en wat voor jou belangrijk is scherp. Jouw behoeften zijn niet onderdanig aan de behoeften van de ander.

Hoe meer zelfvertrouwen hoe makkelijker het gaat

Hoe meer zelfvertrouwen je hebt, hoe makkelijker en fijner het communiceren is met een dominant persoon. Vind je het heel moeilijk om bij jezelf te blijven en je grenzen aan te geven? Ga je confrontaties en conflicten uit de weg? Voel je je onzeker? Kamp je met weinig zelfvertrouwen en een laag zelfbeeld? Dan is het omgaan met dominant persoon een behoorlijke uitdaging voor jou. Belangrijk is om meer zelfvertrouwen te ontwikkelen en aan een gezond zelfbeeld te werken. Hierdoor ga je minder aan jezelf twijfelen en kom je stevig over. Werken aan meer zelfvertrouwen is een intensief en vaak confronterend traject. Schroom niet om daar professionele hulp van een counsellor of een psycholoog voor in te schakelen zodat deze jou hierin wegwijs kan maken en kan ondersteunen.

Tot slot

Dit was mijn blog over hoe je communicatie met dominante mensen sterk verbetert. Ik hoop dat je hier wat hebt! Ik stel het heel erg op prijs als je een reactie geeft of deze blog deelt zodat meer mensen dit kunnen lezen.

Stress burn-out counselling, slaapcoaching voetmassageIk ben Roos Streumer en door het schrijven van mijn blogs wil ik jou inspiratie en tips geven zodat jij meer uit je dag & nacht kunt halen. In mijn dagelijks leven werk ik met veel plezier in mijn praktijk Mentaal Onderhoud in Amstelveen. Je kunt bij mij terecht voor:

Wil je meer tips, coach-oefeningen, inspiratie en blogs? Word actief of minder actief lid van mijn Facebook Groep: Roos Streumer – Stress Counsellor & Slaapcoach geeft tips.

 

Over werkdruk, stress en weerbaarheid binnen Zorg & Welzijn

moet-ik-dit-doenTijdens de maanden juni, juli en augustus 2016 heb ik mij beziggehouden met het afnemen van interviews en enquêtes met professionals binnen zorg & welzijn en professioneel begeleiders over het thema werkdruk en stress. Ik heb met 7 professionals uitgebreid gesproken en 27 professionals hebben de enquête ingevuld. Hieronder heb ik mijn bevindingen omschreven. Dit is uiteraard niet gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, maar op de ervaringen van deze professionals. Juist deze ervaringen zijn voor mij en mijn werk enorm waardevol, 34 vrouwen hebben mij een blik gegund in hun ervaringen op de werkvloer.

Over werkdruk, personeelstekort en ziekteverzuim

Over het algemeen wordt er gesproken over een hoge werkdruk, bij de ene respondent is dit hoger dan bij de ander. Er wordt over “pieken en dalen” gesproken. Als grote veroorzaker wordt het personeelstekort (in verband met bezuinigingen) en een hoog ziekteverzuim genoemd. Dit zorgt voor onderbezetting wat maakt dat veel meer gedaan moet worden in dezelfde tijd met vaak invalkrachten die weinig of niet bekend zijn met de afdeling en zorg- hulpvragers.

Hoe dit wordt opgelost vanuit de organisatie wordt verschillend ervaren, alhoewel de tendens is dat men het maar op de werkvloer moet oplossen. Zeker als het om zelfsturende teams gaat. “Er wordt verwacht dat je wel weer een extra dienstje neemt, wat dan ook gebeurt. Dan wel een beetje met een “rug tegen de muur”- gevoel, want hoe moet het anders opgelost worden op de korte termijn?” Ook de administratieve rompslomp wordt genoemd als veroorzaker van werkdruk. Dit kost tijd en gaat ten koste van de tijd die er voor de cliënten/ bewoner is.

Over betrokkenheid, communicatie en regelmogelijkheden

Vooral in de persoonlijke interviews komt naar voren dat betrokkenheid, gehoord worden en serieus genomen worden door het management, ontzettend belangrijk wordt gevonden. Op sommige werkplekken gaat dit uitstekend en is de werkdruk daardoor verhapstukbaar. Op andere plekken ervaren de medewerkers dit niet en wordt dit als een enorm gemis beschouwd.

De communicatie kan absoluut beter en wordt ook gezien als heel belangrijk in het omgaan met werkdruk en het werkelijk zien van het personeel. Vooral de openheid om te zeggen wat op het hart ligt wordt nog wel eens gemist. “Mijn leidinggevende heeft maar weinig begrip voor de werkdruk die wij hebben”,  geeft één van de respondenten aan, “zij zegt tegen ons dat zolang wij een kop koffie kunnen drinken en wat kunnen eten er geen sprake is van werkdruk”.

Wat opvallend is, is dat de ruimte waarin professionals zelf besluiten mogen nemen en zaken mogen regelen (regelmogelijkheden) enorm afhangt van het opleidingsniveau die aan hun functie hangt. Hoe hoger het opleidingsniveau, hoe meer ruimte zij krijgen. En hoe meer ruimte hierin is, hoe groter de tevredenheid hierover. Respondenten met een lager opleidingsniveau geven aan dat zij ook meer ruimte hierin willen hebben, maar deze niet krijgen. Dit levert een gevoel van afhankelijkheid en een gevoel van niet voldoende gewaardeerd worden op, wat weer voor stress zorgt.

Over samenwerking, sfeer en kliekvorming

De meeste respondenten zijn positief wat betreft het team waar zij in samenwerken en hoe zij als team omgaan met werkdruk. Er wordt goed voor elkaar gezorgd en op elkaar gelet. Ook wordt veel met elkaar  en voor elkaar opgevangen. “Dit is ook een valkuil” wordt aangegeven, “hierdoor ziet het management niet dat er eigenlijk een probleem is, want wij lossen het zélf wel op. Maar het is vaak allemaal zo korte termijn, dat we het gevoel hebben dat we weinig keuze hebben”.

Helaas ervaart niet iedereen het team als veilige thuishaven tijdens periodes van hoge werkdruk. De houding van één of meerdere teamleden kan een negatief effect hebben op de sfeer binnen het gehele team. Ook groepsvorming (kliekvorming) blijkt een negatieve impact op de sfeer te hebben “Er is kliekvorming, maar binnen die kliekjes “naaien” ze elkaar nog als het moet. Ik vind het niet vreemd hoor; Als de spanning hoog oploopt gaat ieder voor zichzelf, iedereen staat op overleven”.

Terwijl de ene respondent aangeeft dat de bezuinigingen de schuld zijn van de ervaren werkdruk en zij hier geen invloed op hebben, wordt door een enkeling aangegeven dat het echt bij haarzelf ligt “De stress die ik heb doe ik mijzelf aan door teveel werkzaamheden aan te pakken. Door grote betrokkenheid en zelfsturing ligt overbelasting altijd op de loer, al stimuleert ons management om kritisch te blijven over de balans tussen werk en privé”.

Over loslaten, grenzen stellen en “accepteren dat goed echt goed genoeg is”

Het is lastig om aan de omstandigheden iets te doen. Bezuinigingen worden gewoon doorgezet en ziekmeldingen houd je, mede door de toch al bestaande onderbezetting, niet tegen. Ook de hulp- en zorgvraag wordt steeds zwaarder…kortom, er moet keihard worden gewerkt. Wat zou je aan jezelf kunnen veranderen om beter met stress en werkdruk om te kunnen gaan?

“Ik zou beter willen loslaten”, wordt veel genoemd. Opvallend is dat veel antwoorden enorm op elkaar lijken. Bijna iedereen wil minder onzeker zijn, meer energie ervaren en zich minder opgejaagd voelen. Ook de balans tussen thuis en werk lijkt nog wel eens zoek te zijn. Perfectionisme wordt opvallend vaak genoemd, zeker als het gaat over het voldoen aan wat men verwacht (prestatiedruk); “Voor mijn burn-out conformeerde ik mij aan mijn omgeving, ik was daar enorm op gericht. Nu geef ik mijn grenzen aan en houd ik in de gaten wat ik nodig heb”. Ook een hoge betrokkenheid met het werk en een hoog verantwoordelijkheidsgevoel wordt een aantal keer benoemd “Ik wil mij de dingen niet zo persoonlijk aantrekken en sterker in mijn schoenen staan. Ik wil ook leren hulp aan te nemen”.

Een enkele keer wordt de eigen houding binnen het team benoemd “Ik wil meer een positieve houding overdragen op mijn collegae in plaats van de negatieve houding van hen over te nemen”.  Ook openheid wordt een keer benoemd in een uitgebreid interview “Ik wil eigenlijk meer open zijn, ook naar mijn collegae die ik minder aardig vind. Ik verwijt mijn collegae altijd dat zij meer open moeten zijn, maar eigenlijk ben ik naar hen toe zelf  hartstikke gesloten. De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet”.

Over “nee” zeggen, schuldgevoelens en de ander niet willen teleurstellen

Dat professionals binnen deze sector en mensen die voor mensen werken betrokken zijn en zich hier enorm verantwoordelijk voelen, dat is geen nieuws voor mij. Zowel in de enquête als tijdens de interviews heb ik gevraagd welke (hulp-)vraag men antwoord wil hebben van een counsellor of therapeut. Ik kreeg opvallend vaak antwoorden die met de keerzijde van betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel te maken hebben. “Ik wil steviger in mijn schoenen staan en nee leren zeggen” en “Ik wil beter voor mijzelf opkomen en “nee” zeggen zonder mij steeds schuldig te voelen”.

Veel van deze vragen gaan over weerbaarheid/assertiviteit, veerkracht en zelfvertrouwen. Het gaat over grenzen aangeven, meer zelfvertrouwen ontwikkelen, het leren loslaten, de lat minder hoog leggen en werken aan een beter zelfbeeld. “Hoe kan ik mijzelf staande houden tijdens stress en onzekere periodes. Hoe kan ik omgaan met collegae als zij mij naar beneden halen of hoe kan ik “nee” zeggen zonder dat het bij mij voelt alsof ik iemand teleurstel?”, geeft één van de respondenten aan.

Over balans, rust in je hoofd en dominante collegae

Ook de balans leren vinden tussen privé en werk, prioriteiten leren stellen en omgaan met prestatiedruk wordt regelmatig genoemd. “Ik zou graag willen leren hoe ik alles beter kan leren verdelen in het leven, dus tussen privé en werk. Ik wil hierdoor namelijk meer “rust in mijn hoofd” bereiken. Hierdoor zal ik vrolijker zijn, meer open zijn en ook genoeg energie over hebben om leuke dingen te doen. Daar kom ik nu niet aan toe, want doordat ik moe ben slaap ik heel veel als ik niet aan het werk ben. Wisseldiensten helpen mij hier ook niet echt bij, maar daar valt niet zoveel aan te doen”.

Een aantal respondenten benoemt ook dat zij ondersteuning willen bij het leren van gesprekstechnieken om de communicatie met overheersende en dominante collegae en/of leidinggevenden te verbeteren. “Ik klap steeds dicht”, geeft één van de professionals aan “en ik weet dan niet wat ik moet zeggen. Ik laat dan weer zo over mij heen lopen. Ik zou graag willen leren hoe ik hier goed mee om kan leren gaan”.

Roos Streumer

Roos Streumer

Over mij en wat ik met al deze antwoorden ga doen

En wie ik ben? Ik ben Roos Streumer en sinds 2012 ben ik counsellor/ psychosociaal therapeut. Ik heb een eigen praktijk in Amstelveen waar ik met regelmaat mensen begeleid die werkzaam zijn binnen de sector zorg & welzijn en (sociale) dienstverlening. Cliënten, over het algemeen vrouwen, die tegenover mij plaats nemen, hebben allemaal één ding gemeen “het gericht zijn op het welzijn van de ander, waardoor zij hun eigen welzijn nog wel eens uit het oog verliezen”.

Door mijn eigen ervaring als Ggz verpleegkundige en later als trajectbegeleidster en re-integratiecoach heb ik een grote affiniteit met dit werkveld. Ik heb enorm veel respect voor het harde werken, hoe hulp- en zorgvragers centraal worden gesteld en hoe betrokken en gepassioneerd zij zijn over hun werk. Maar ik zie hier ook de keerzijde van en door mijn eigen ervaring weet ik hoe belangrijk het is om goed voor jezelf te blijven zorgen, ook op mentaal vlak. Er wordt veel van deze professionals verwacht. In (maatschappelijke) discussies gaat het altijd over het welzijn van de hulp- en zorgvragers, maar zelden over het welzijn van de hulp- en zorgverlener.

Als counsellor en ervaringsdeskundige wil ik hier dolgraag een positief steentje bijdragen aan het welzijn van deze mooie, hardwerkende groep professionals. Ik heb geen idee hoe ik dit wil doen. Mocht je een idee hebben, laat het mij dan weten! Ik ben als eerste dankbaar voor alle vrouwen die mij een kijkje hebben laten nemen in hun keuken, en vooral de keerzijde daarvan. Dit komt hoe dan ook altijd van pas in mijn werk.

2017: Inmiddels heb ik, naast mijn reguliere werk in mijn praktijk, mij al mogen inzetten voor zorgprofessionals. Ik heb onder andere workshops over stress hantering en het voorkomen van een burn-out aan artsen in opleiding tot specialist mogen geven.

Nog wat opvallende cijfertjes

Wist je dat…

  • Bijna iedereen het werk doet om iets voor een ander te kunnen betekenen (63%)?
  • Ongeveer 37% moeite heeft om zich ziek te melden als zij daadwerkelijk ziek zijn?
  • 40, 7 % moeite heeft om grenzen aan te geven en 44,4% het idee heeft “achter de feiten aan te hollen”?
  • 33,3% het claimende en veeleisende gedrag van de zorg- en hulpvragers moeilijk vindt om mee om te gaan?
  • Dat 37% hun financiële mogelijkheden als reden opgeeft om geen psychosociale hulp/coaching in te schakelen? Zij hebben het geld gewoonweg niet.
  • En dat 29,6% er gewoonweg geen tijd voor heeft. Gelukkig heeft 25,9% geen hulp nodig!
  • 77,8 % van de respondenten het als een voordeel ziet als hun counsellor of therapeut zélf als zorg- en hulpprofessional op de werkvloer heeft gewerkt?
  • Gelukkig 77,8 % zo gezond mogelijk eet als vorm van goede zelfzorg!
  • Slechts 3,7% regelmatig intervisie/supervisie krijgt…

En wist je…

  • Dat 1 van de geïnterviewde professionals een goede boekentip heeft gegeven: “De wet van de vuilniswagen” van David J. Pollay.
  • Dat iedere vrouw die heeft meegewerkt en tip/advies heeft gegeven voor al haar collegae binnen de sector zorg & welzijn? Lees deze 31 tips hier!
  • En dat 51,9% aangeeft haar eigen advies meestal opvolgt!

Stress burn-out counselling, slaapcoaching voetmassageIk ben Roos Streumer en door het schrijven van mijn blogs wil ik jou inspiratie en tips geven zodat jij meer uit je dag & nacht kunt halen. In mijn dagelijks leven werk ik met veel plezier in mijn praktijk Mentaal Onderhoud in Amstelveen. Je kunt bij mij terecht voor:

Wil je meer tips, coach-oefeningen, inspiratie en blogs? Word actief of minder actief lid van mijn Facebook Groep: Roos Streumer – Stress Counsellor & Slaapcoach geeft tips.

 

 

Goed leren omgaan met perfectionisme

“Hoe leer ik nu echt goed omgaan met perfectionisme?” Deze vraag hoor ik vaak in mijn praktijk. Voor mij een goede reden om hier eens een blog over te schrijven. Nee, ik ga hier geen10 tips geven hoe je voorgoed van je perfectionisme af kunt komen. Want dat werkt niet. Wel leg ik je uit wat de oorzaak hiervan is en hoe je een eerste goede stap zet om beter met jouw perfectionisme om te gaan, zodat je hier veel minder last van hebt.

Perfectionisme, daar is eigenlijk niets mis mee. Het is geen slechte eigenschap. Er is namelijk niets mis met hard werken, je verantwoordelijkheid nemen en naar kwaliteit streven. Sterker nog, dit kan je veel opleveren op je werk en in je leven. En je bent hierdoor een prettig mens, voor je zelf en voor jouw omgeving. We spreken hier ook over gezond perfectionisme.

De nadelen van perfectionisme

Je spreekt pas van ongezond perfectionisme als je er last van hebt. Het kost je energie, tijd en je twijfelt aan jezelf en/of aan je prestaties wat dan weer je zelfvertrouwen kost. Nooit is iets echt af, want het kan altijd beter. Je bent vaak bezig met het “repareren” van iets wat niet kapot is. Je bent aan het verbeteren wat eigenlijk al goed is. Je neemt veel verantwoordelijkheden op je, meer dan je feitelijk hebt en aankunt. En je wilt alles onder controle houden, anders gaat het echt mis.

Misschien blokkeer je juist, want je begint pas echt ergens aan als je zeker weet dat je geen fouten gaat maken. Je werkt of studeert onder je niveau, want dit niveau kun je in ieder geval aan. Niemand ziet wat je werkelijk in huis hebt, want dit laat je niet zien omdat je bang bent om te falen, om door de mand te vallen. Ergens baal je hier goed van, want wat laat je eigenlijk veel liggen in het leven.

Het heeft geen zin om te vechten tegen perfectionisme

Tijd om perfectionisme aan te pakken, niet waar? Want het zorgt ervoor dat je het contact met jezelf en je omgeving verliest. Het zorgt ervoor dat je weinig oog hebt voor andere belangrijke dingen en mensen in jouw leven. Je piekert veel, je hebt last van schuldgevoelens, stressklachten en je hebt altijd het idee tijd te kort te komen. Perfectionisme kost je te veel en levert jou in verhouding maar weinig op. Je weet dat je moet loslaten en dat “je goed genoeg bent”. Je weet dat je niet voor die 10 hoeft te gaan en je weet heel goed dat je echt fouten mag maken. Maar ja, het lijkt wel sterker dan jij. Je gevoel vertelt jou iets heel anders.

Net heb ik uitgelegd dat perfectionisme op zich een prima eigenschap is. Perfectionisme hoort ook bij jou. Het heeft geen zin om dit te bestrijden of er tegen vechten. Dat gaat je niet lukken. Zeker omdat jij op een perfecte manier aan de slag wilt om jouw perfectionisme aan te pakken. Want ook dit wil je zo goed mogelijk doen. Stop hiermee!

Perfectionisme en angst

Het is veel slimmer om je blik op perfectionisme te veranderen. Maar hoe doe je dat? Dat is een goede vraag. Als eerste is het goed om te weten dat een gezonde vorm van perfectionisme een andere drijfveer heeft dan een ongezonde vorm. Bij gezond perfectionisme streef je iets na en bij ongezond perfectionisme gaat het over eisen aan jezelf stellen.

Angst is de meest fundamentele oorzaak van ongezond perfectionisme. Bij goed leren omgaan met perfectionisme is het dus zaak om juist deze angst aan te pakken. Er zijn 3 vormen van angst die hieraan ten grondslag liggen:

  • De angst om te falen en fouten te maken
  • De angst om controle te verliezen
  • De angst om niet gewaardeerd te worden

De kans is groot dat je één of meerdere hiervan herkent.  Deze angsten zijn ontstaan tijdens je vroege kindertijd en perfectionisme is een manier om met die angsten om te gaan. Het geeft je een veilig gevoel. Het is altijd een maatje van je geweest, want het heeft altijd het beste met je voor gehad. Maar nu heb je er steeds meer last van. Het beperkt je in het leven en daar word je je steeds meer van bewust.

De eerste stap naar omgaan met perfectionisme

Een ongezonde mate van perfectionisme is dus een overlevingsstrategie. En de drijfveer van deze strategie is angst. De vraag is dan ook niet “Hoe pak ik mijn perfectionisme aan?” maar “Waar ben ik bang voor, wat jaagt mij angst aan?” of “waar ben ik bang voor als ik niet streef naar perfect? Als ik de controle loslaat? Als ik fouten maak? Als ik toch aan die moeilijke taak begin? Als ik risico’s neem, al kan ik falen of afgewezen worden? Waar ben ik bang voor?”. Schrijf dit eens voor jezelf op.

Aan deze angst ligt iets anders ten grondslag; namelijk de overtuiging die je over jezelf en de wereld om je heen hebt en de gedachten die de hele dag door je hoofd heen spoken. Ken je dat stemmetje in je hoofd die continue een dialoog met je voert? Ken je dat stemmetje wat steeds zegt “Zal je dat wel doen?”,  “Je kunt dat toch niet?” , “Je mag niet door de mand vallen dus doe nog harder je best”, “Iedereen moet je aardig, slim, goed, verantwoordelijk, zorgzaam, PERFECT vinden” of “Dat is niets voor jou, daar ben jij niet goed genoeg voor”. Waarschijnlijk kun je nog veel meer verzinnen, schrijf eens op wat dit stemmetje allemaal tegen jou zegt. Wat vind je daarvan? Wat is de toon van dit stemmetje? Waar behoed dit stemmetje jou voor, welke angst bestrijd je hiermee?

Wat dat stemmetje zegt is maar een mening, geen feit.

De kans is groot dat je dit stemmetje als onderdeel van jouzelf ziet. Het hoort bij je. Het zijn jouw gedachten. Waarom zou jij aan je eigen gedachten twijfelen? Waarom zou jij niet in jouw eigen gedachten geloven en daarnaar handelen? Het antwoord is simpel; Jouw gedachten zijn subjectief en hoeven helemaal niet waar te zijn. Het is maar een mening. Want weet je nog, ze zijn gebaseerd op jouw angsten en niet op feiten.

Bekijk de dialoog die je met dit stemmetje voert eens op een afstandje als een buitenstaander. Wat vind je ervan? Hoe interpreteer je wat dit stemmetje zegt? En welke impact heeft dit op je gevoel en je gedrag? En als je dit van een afstandje bekijkt, wat zou je tegen dit stemmetje en tegen jezelf willen zeggen? Dus luister wat dit stemmetje je allemaal te vertellen heeft en ga na wat je hier werkelijk van vindt.

“Goed leren omgaan met perfectionisme is geen quick-fix”

Dit kost tijd. Maar het levert wel veel op. Je krijgt weer oog voor wat werkelijk belangrijk voor je is. Je houdt meer tijd over, want je bent minder tijd kwijt aan piekeren, twijfelen en alles perfectioneren. En negatief perfectionisme omzetten in positief perfectionisme zorgt ervoor dat je veel uit jezelf en het leven kan halen. Want tja, een perfectionist blijf je toch wel. En daar is niets mis mee.

Heb je last van jouw perfectionisme en wil je hier op een gezonde manier mee omgaan zodat je tijd en energie overhoudt voor wat écht belangrijk voor je is?   Maak een afspraak voor een vrijblijvend en kosteloos kennismakingsgesprek in Amstelveen! Lees hier meer over het traject “Perfectionisme en faalangst” binnen Mentaal Onderhoud”.

Lees hier meer over het verband tussen perfectionisme en slapeloze nachten en of je van perfectionisme een burn-out kunt krijgen.

Stress burn-out counselling, slaapcoaching voetmassageIk ben Roos Streumer en door het schrijven van mijn blogs wil ik jou inspiratie en tips geven zodat jij meer uit je dag & nacht kunt halen. In mijn dagelijks leven werk ik met veel plezier in mijn praktijk Mentaal Onderhoud in Amstelveen. Je kunt bij mij terecht voor:

Wil je meer tips, coach-oefeningen, inspiratie en blogs? Word actief of minder actief lid van mijn Facebook Groep: Roos Streumer – Stress Counsellor & Slaapcoach geeft tips.